Skinn

Ingrediënten

Verschil SLS en SLES: irritatie, 1,4-dioxaan en sulfaatvrij

Het verschil tussen SLS en SLES: SLS (sodium lauryl sulfate) is de agressiefste van de twee sulfaten. SLES (sodium laureth sulfate) is milder voor de huid, maar kan door het productieproces sporen van 1,4-dioxaan bevatten.

Laatst gecontroleerd

De Glow-blik

Als je een reiniger, shampoo of douchegel scant, leest Glow de volledige ingrediëntenlijst en noemt het de reinigende stoffen die het vindt. Zo zie je in één oogopslag of een product draait op SLS, SLES of een mildere sulfaatvrije mix, en hoe hoog die reiniger op de lijst staat. De veiligheidsscore van 0 tot 100 kijkt naar de hele formule, dus één sulfaat bepaalt de score niet alleen.

Het verschil tussen SLS en SLES in het kort

Het belangrijkste verschil tussen SLS en SLES is irritatie. Natriumlaurylsulfaat (SLS, op de INCI-lijst sodium lauryl sulfate) is een sterke reiniger die dermatologen en onderzoekers in labtests juist gebruiken om de huid te irriteren. Natriumlaurethsulfaat (SLES, sodium laureth sulfate) is een aangepaste versie van hetzelfde molecuul en geeft in plakproeven veel minder roodheid en schade aan de huidbarrière. Het nadeel: SLES gaat door een proces dat ethoxylering heet, en daarbij kunnen sporen achterblijven van een verontreiniging die 1,4-dioxaan heet.

Allebei zijn ze toegestaan, allebei komen ze veel voor, en allebei zorgen ze voor het rijke schuim dat je van shampoo, douchegel en gezichtsreiniger verwacht. Welke bij jou past, hangt af van je huid, hoe lang het product op je huid blijft en hoe vaak je het gebruikt.

Hoe de twee moleculen verschillen

SLS en SLES beginnen bij dezelfde vetalcohol, meestal uit kokos- of palmolie. Voor SLS wordt die alcohol direct gesulfateerd. Voor SLES laten fabrikanten hem eerst reageren met ethyleenoxide, waardoor er een korte keten van „ethoxy”-eenheden aan vast komt. Daar komt de „eth” in laureth vandaan.

Door die extra keten wordt het SLES-molecuul groter en beter oplosbaar in water. In de praktijk hecht het minder sterk aan huideiwitten en haalt het minder van de vetten weg die de huidbarrière bij elkaar houden. Daarom voelt SLES milder aan, zelfs bij een vergelijkbare concentratie.

De namen zijn makkelijk te verwarren en worden vaak gebruikt alsof ze hetzelfde betekenen. De Cosmetic Ingredient Review (CIR), het door de Amerikaanse industrie gefinancierde panel dat de veiligheid van cosmetische ingrediënten beoordeelt, wijst erop dat SLS alleen voor sodium lauryl sulfate staat. Sodium laureth sulfate is een andere stof.

Irritatie: wat onderzoek laat zien

Hoeveel SLS irriteert, hangt af van de concentratie en de contacttijd. De CIR vond dat SLS in plakproeven irriteert vanaf 2 procent, en dat de irritatie toeneemt naarmate het langer op de huid blijft. De conclusie was dat SLS veilig lijkt in producten die je kort gebruikt en daarna goed afspoelt.

Over SLES schreef de CIR dat het net als andere reinigende stoffen ogen en huid kan irriteren, afhankelijk van de concentratie. De conclusie was dat SLES veilig is zoals het in cosmetica wordt gebruikt.

Een directe vergelijking in het vakblad Contact Dermatitis testte SLS, SLES en een plantaardige reiniger op vrijwilligers in verschillende sterktes. SLS gaf een duidelijke reactie, en het effect op het vochtverlies van de huid was na tien dagen nog meetbaar. SLES gaf een veel mildere reactie die sneller verdween. Ander onderzoek laat zien dat de huid van het gezicht, vooral bij jongere mensen, sterker op SLS reageert dan andere plekken.

Wat dit voor jou betekent:

  1. Een shampoo of douchegel met SLS die je snel afspoelt, geeft bij de meeste mensen weinig problemen.
  2. Een gezichtsreiniger met SLS die je twee keer per dag gebruikt, kan te veel zijn voor een droge, gevoelige huid of een huid met aanleg voor eczeem.
  3. Heb je rosacea, eczeem of een beschadigde huidbarrière, dan is SLES of een sulfaatvrije formule meestal de makkelijkere keuze.

De formule telt net zo zwaar als het sulfaat zelf. Veel merken combineren SLS of SLES met mildere co-reinigers zoals cocamidopropyl betaine, die het totale effect kunnen verzachten.

De vraag over 1,4-dioxaan in SLES

1,4-dioxaan voegt niemand met opzet toe. Het ontstaat als bijproduct tijdens ethoxylering en kan dus voorkomen in SLES en in andere ingrediënten die op dezelfde manier worden gemaakt. Volgens de Amerikaanse FDA herken je die ingrediënten aan de naam: let op „PEG”, „polyethylene glycol”, „polyoxyethylene”, „-eth-” of „-oxynol-”.

Het Amerikaanse National Toxicology Program beschouwt 1,4-dioxaan op basis van dierstudies als waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen. Dat klinkt alarmerend, maar de dosis is het belangrijkste punt. De FDA raadt fabrikanten sinds de jaren tachtig aan om het te verwijderen met vacuümstrippen. Uit haar metingen blijkt dat de gehaltes in cosmetica in de loop der jaren zijn gedaald, en in een onderzoek uit 2008 was in de meeste producten niets aantoonbaar. Het wetenschappelijke veiligheidscomité van de EU vindt sporen tot 10 ppm veilig voor consumenten.

SLS wordt niet geëthoxyleerd en heeft dit probleem dus niet. Dat is de belangrijkste reden dat sommige mensen SLS boven SLES kiezen, ook al is SLS de agressievere reiniger.

Maak je je zorgen over 1,4-dioxaan, dan heb je deze opties:

  1. Kies merken die aangeven dat ze op 1,4-dioxaan testen of het beperken.
  2. Kies liever producten die je afspoelt, omdat de contacttijd kort is.
  3. Kies een sulfaatvrije reiniger die ook geen geëthoxyleerde ingrediënten bevat.

Wat „sulfaatvrij” echt betekent

Een sulfaatvrij etiket betekent meestal dat het product geen SLS, geen SLES en geen ammoniumvarianten daarvan bevat (ammonium lauryl sulfate en ammonium laureth sulfate). Dat betekent niet altijd dat de formule mild is, en in de VS heeft de term geen officiële wettelijke definitie.

Veelgebruikte sulfaatvrije reinigers zijn:

  • Sodium cocoyl isethionate
  • Sodium lauroyl sarcosinate
  • Decyl glucoside en coco-glucoside
  • Cocamidopropyl betaine
  • Disodium laureth sulfosuccinate

Twee details zetten mensen vaak op het verkeerde been. Ten eerste is sodium coco-sulfate gewoon een sulfaat. Het wordt gemaakt van het mengsel van vetzuren uit kokosolie en gedraagt zich ongeveer zoals SLS. Ten tweede bevatten sommige sulfaatvrije reinigers toch „-eth-”-ingrediënten, waardoor ze dezelfde 1,4-dioxaanvraag hebben als SLES.

Sulfaatvrije formules schuimen meestal minder. Dat is normaal en betekent niet dat ze slechter reinigen.

Voor wie dit het meest uitmaakt

Sulfaten zijn niet voor iedereen een probleem. Kijk beter naar het etiket als:

  • je een droge, gevoelige huid hebt of aanleg voor eczeem.
  • je rosacea of periorale dermatitis hebt en na het wassen opvlammingen merkt.
  • je je haar verft of chemisch stijlt en een mildere wasbeurt wilt.
  • je elke dag twee keer dezelfde reiniger op je gezicht gebruikt.
  • je huid direct na het wassen trekt, jeukt of „piept”.

Wordt je huid rood, schilferig of prikkerig van een reiniger, stop er dan een week mee en kijk of het rustiger wordt. Bij aanhoudende uitslag, kloofjes of een branderig gevoel ga je naar een dermatoloog, omdat irritatie door sulfaten op andere huidaandoeningen kan lijken.

Zo lees je het etiket

Op etiketten in de EU en de VS staan de ingrediënten in volgorde van afnemende concentratie, in elk geval alles boven 1 procent. Staat een sulfaat bij de eerste drie ingrediënten na water (aqua), dan is het de hoofdreiniger. Staat het achteraan, dan speelt het maar een kleine rol.

Vergelijk je SLS en SLES op een echt etiket, controleer dan drie dingen: welk sulfaat er staat, hoe hoog het op de lijst staat en of je het product afspoelt of laat zitten. Een shampoo met SLES hoog op de lijst is een heel andere blootstelling dan een product dat op de huid blijft, en zulke producten bevatten zelden een van de twee.

Conclusie

Het verschil tussen SLS en SLES komt neer op een simpele afweging. SLS reinigt krachtig en irriteert meer, maar heeft geen 1,4-dioxaanprobleem. SLES is milder voor de huid, maar kan door ethoxylering sporen van 1,4-dioxaan bevatten, die zorgvuldige fabrikanten verminderen. Voor een gevoelige huid zijn SLES of een goed gemaakte sulfaatvrije reiniger het veiligste beginpunt, en een korte contacttijd helpt altijd.

Ingrediënten om op te letten

Glow markeert ze op het etiket, gewoon in de winkel.

  • Sodium lauryl sulfate (SLS, natriumlaurylsulfaat)

    Een sterke anionische reiniger en de standaard irriterende stof in het lab. De irritatie neemt toe met de concentratie en de contacttijd, dus voor dagelijks gezichtswassen bij een gevoelige huid past het slecht.

  • Ammonium lauryl sulfate (ALS)

    Een naaste verwant van SLS die de CIR samen met SLS heeft beoordeeld. Het gedraagt zich vergelijkbaar op de huid en zit vaak in shampoo.

  • Sodium laureth sulfate (SLES, natriumlaurethsulfaat)

    Milder dan SLS in plakproeven, maar geëthoxyleerd. Als de fabrikant het niet zuivert, kunnen sporen van 1,4-dioxaan achterblijven.

  • Ammonium laureth sulfate

    De ammoniumvorm van SLES, met hetzelfde mildere profiel en dezelfde vraag over het bijproduct van ethoxylering.

  • Sodium coco-sulfate

    Wordt vaak als natuurlijk alternatief verkocht, maar is nog steeds een sulfaat uit kokosvetzuren met een groot aandeel laurylsulfaat.

  • PEG en polyethylene glycol

    De FDA noemt PEG, polyethylene glycol en polyoxyethylene als kenmerken van ingrediënten die sporen van 1,4-dioxaan kunnen bevatten.

  • Ingrediënten met -eth- of -oxynol- in de naam

    Laureth, ceteareth en vergelijkbare namen wijzen op ethoxylering, de stap waarbij 1,4-dioxaan als bijproduct ontstaat.

  • Parfum in een reiniger met sulfaten

    Sulfaten maken de huidbarrière losser, waardoor allergenen in parfum sneller kunnen irriteren. Bij een gevoelige huid is die combinatie een tweede blik waard.

Veelgestelde vragen

  • Nee. SLS is sodium lauryl sulfate en SLES is sodium laureth sulfate, een andere stof waarbij vóór het sulfateren ethoxy-eenheden worden toegevoegd. SLES is groter en milder voor de huid. De Cosmetic Ingredient Review wijst erop dat de twee online vaak worden verward.

  • In plakproeven irriteert SLS het meest, en het effect op het vochtverlies van de huid duurt langer. SLES geeft een mildere reactie die sneller verdwijnt. Allebei irriteren ze meer bij een hogere concentratie en langer contact.

  • Het kan sporen bevatten, omdat 1,4-dioxaan tijdens ethoxylering ontstaat. De FDA raadt fabrikanten aan het te verwijderen met vacuümstrippen, en haar metingen laten dalende gehaltes zien. Merken die erop testen, zeggen dat vaak op hun website.

  • Veel kappers raden het aan, omdat sulfaatvrije reinigers milder zijn en minder talg weghalen. Sulfaatvrije shampoo schuimt minder, en dat is normaal. Bouwen er productresten op in je haar, dan kan af en toe een wasbeurt met sulfaat nog steeds helpen.

  • Nee. Sodium coco-sulfate is een sulfaat uit het mengsel van vetzuren in kokosolie, en een groot deel daarvan is laurylsulfaat. Op de huid gedraagt het zich ongeveer zoals SLS, ook al wordt het soms als mildere, natuurlijke optie verkocht.

  • SLS kan irritatiedermatitis geven, met roodheid, droogheid en een prikkend gevoel, vooral op het gezicht of bij vaak gebruik. Reageert je huid op een reiniger, stop er dan mee en kijk of het rustiger wordt. Ga naar een dermatoloog als uitslag blijft of zich uitbreidt.

Bronnen

  1. SLS (Sodium Lauryl Sulfate) and Sodium Laureth Sulfate safety assessment summary · Cosmetic Ingredient Review (CIR)
  2. Profile of irritant patch testing with detergents: sodium lauryl sulfate, sodium laureth sulfate and alkyl polyglucoside · Contact Dermatitis (peer-reviewed), via PubMed
  3. 1,4-Dioxane in Cosmetics: A Manufacturing Byproduct · U.S. Food and Drug Administration (FDA)
  4. Sodium lauryl sulfate-induced irritation in the human face: regional and age-related differences · Skin Pharmacology and Physiology (peer-reviewed), via PubMed

Deze pagina vat openbare informatie uit de genoemde bronnen samen en is alleen ter informatie. Het is geen medisch advies. Appnamen zijn merken van hun eigenaren, en Glow is niet aan hen verbonden.

Eén selfie. Een plan voor je huid en je kleuren.

Skinn (voorheen Glow) maakt van één gezichtsscan een huidscore, uitleg per zone, een ochtend- en avondroutine en een kleuranalyse met 12 seizoenen. Scan de barcode van een product voor een ingrediëntenscore van 0 tot 100. Gratis te downloaden voor iOS.

Download in de App Store